Kompleksowy zbiór terminów i definicji związanych z kompostowaniem, mikrobiologią gleby i ogrodnictwem ekologicznym - opracowany przez naszych ekspertów.
Proces zachodzący w obecności tlenu. Kompostowanie aerobowe wymaga regularnego napowietrzania (mieszania) dla utrzymania aktywności bakterii tlenowych.
Aktywator kompostu
Dodatki
Substancja dodawana do kompostu w celu przyspieszenia procesu rozkładu, zazwyczaj bogata w azot lub zawierająca mikroorganizmy.
B
Bokashi
Metody
Japońska metoda fermentacji odpadów organicznych z użyciem efektywnych mikroorganizmów (EM) w warunkach beztlenowych.
Brązowe materiały
Podstawy
Składniki kompostu bogate w węgiel o niskiej zawartości azotu - suche liście, słoma, trociny, papier. Stosunek C:N powyżej 30:1.
C
C:N (Stosunek węgla do azotu)
Chemia
Kluczowy wskaźnik jakości materiałów kompostowych. Optymalny stosunek dla kompostowania to 25-30:1. Zbyt wysoki spowalnia rozkład, zbyt niski powoduje utratę azotu.
Cykl Kompostowania
Podstawy
Proces transformacji materii organicznej przez fazę mezofilową (20-40°C), termofilową (40-65°C) i fazę dojrzewania z powrotem do temperatury mezofilowej.
D
Dojrzały kompost
Podstawy
Kompost, który zakończył proces rozkładu - ciemny, kruchy, o zapachu leśnej ściółki. Nie rozgrzewa się po zmieszaniu. pH 6.5-8.0.
Dżdżownice kompostowe
Vermikompost
Gatunki dżdżownic używane w vermikompostowaniu, najczęściej Eisenia fetida (dżdżownica kalifornijska) i Eisenia andrei.
E
EM (Efektywne Mikroorganizmy)
Mikrobiologia
Mieszanka korzystnych bakterii kwasu mlekowego, fototroficznych i drożdży używana w metodzie bokashi i jako aktywator kompostu.
F
Faza termofilowa
Podstawy
Etap kompostowania gorącego, gdy temperatura osiąga 50-65°C. W tej fazie giną patogeny i nasiona chwastów, a rozkład przebiega najszybciej.
Fitotoksyczność
Chemia
Toksyczność dla roślin. Niedojrzały kompost może być fitotoksyczny ze względu na obecność kwasów organicznych i amoniaku.
G
Grzyby (Fungi)
Mikrobiologia
Kluczowi rozkładacze materii organicznej w kompoście. Szczególnie skuteczne w rozkładzie lignocelulozy (drewna, słomy).
H
Humus
Nauki o glebie
Stabilna frakcja materii organicznej w glebie, produkt końcowy rozkładu kompostu. Poprawia strukturę gleby i retencję wody.
K
Kompostownik termiczny
Sprzęt
Zamknięty pojemnik na kompost wykonany z materiałów izolujących, umożliwiający osiągnięcie wyższych temperatur i szybsze kompostowanie.
Kwas mlekowy (fermentacja)
Mikrobiologia
Proces fermentacyjny zachodzący w metodzie bokashi, w którym bakterie kwasu mlekowego konserwują materię organiczną przed dalszym kompostowaniem.
L
Leafmold
Metody
Rodzaj kompostu powstający wyłącznie z liści. Proces trwa 1-2 lata, w rezultacie powstaje doskonały poprawiacz gleby.
Lignina
Chemia
Złożony polimer organiczny w drewnie i słomie. Najtrudniejszy do rozkładu składnik materii organicznej, wymaga grzybów białej zgnilizny.
M
Materiały zielone
Podstawy
Składniki kompostu bogate w azot - resztki kuchenne, skoszona trawa, zielone odpady roślinne. Stosunek C:N poniżej 25:1.
Mezofile
Mikrobiologia
Mikroorganizmy preferujące temperatury 20-40°C. Dominują na początku i końcu procesu kompostowania.
N
NPK
Nauki o glebie
Azot (N), Fosfor (P) i Potas (K) - trzy główne makroskładniki odżywcze roślin. Dojrzały kompost zawiera wszystkie trzy w przyswajalnej formie.
P
pH
Chemia
Miara kwasowości/zasadowości. Optymalne pH dla kompostowania to 6.0-8.0. Dojrzały kompost ma zazwyczaj pH 7.0-8.0.
Pryzma kompostowa
Metody
Wydłużony stos materiałów kompostowych o przekroju trójkątnym, używany w kompostowaniu na większą skalę.
R
Retencja wody
Nauki o glebie
Zdolność gleby do zatrzymywania wody. Kompost zwiększa retencję wody w glebie o 30-40%, co jest szczególnie cenne w okresach suszy.
S
Struktura gleby
Nauki o glebie
Sposób, w jaki cząstki gleby łączą się w agregaty. Kompost znacząco poprawia strukturę gleby, zwiększając jej porowatość i aerację.
T
Termofile
Mikrobiologia
Mikroorganizmy aktywne w wysokich temperaturach 45-70°C. Odpowiedzialne za szybki rozkład w fazie gorącej kompostowania.
V
Vermikompost
Vermikompost
Kompost powstały z przetworzenia materii organicznej przez dżdżownice. Bogaty w substancje odżywcze i korzystne mikroorganizmy.
W
Wilgotność
Podstawy
Kluczowy parametr kompostowania. Optymalna wilgotność to 40-60% (konsystencja wyżętej gąbki). Za niska - rozkład się zatrzymuje, za wysoka - pojawia się zapach.
Z
Zielone nawozy
Nauki o glebie
Rośliny uprawiane w celu przyorania ich w glebę lub dodania do kompostu dla wzbogacenia gleby w azot i materię organiczną.
Powiązane Zasoby
Poradniki
Zobacz szczegółowe przewodniki wyjaśniające koncepcje w praktyce.